VH- Là một tỉnh có thế mạnh về du lịch và cũng là một trong những thị trường du lịch phát triển nên nhu cầu nhân lực du lịch ở Quảng Nam luôn là vấn đề “sống còn” đối với nhiều doanh nghiệp du lịch.
Khan hiếm nhân lực du lịch chất lượng cao
Tại hội thảo về nhu cầu nguồn nhân lực du lịch hiện nay của Quảng Nam do Đại học Quảng Nam tổ chức mới đây, nhiều doanh nghiệp lẫn các nhà quản lý giáo dục đều cùng chung nhận định là số lượng và chất lượng nguồn nhân lực du lịch ở Quảng Nam hiện nay còn nhiều bất cập, hạn chế và đang thiếu hụt trầm trọng, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao.
Trong khi đó, sinh viên chuyên ngành du lịch được đào tạo từ các trường chưa đáp ứng được nhu cầu của nhà tuyển dụng. Phần lớn sinh viên ra trường thiếu các kỹ năng cần thiết để phục vụ trong ngành du lịch như trình độ ngoại ngữ, khả năng giao tiếp, kinh nghiệm thực tế, không có khả năng chuyên sâu một lĩnh vực cụ thể.
Hạn chế về ngoại ngữ hiện là rào cản lớn của nhân lực du lịch. Nhiều doanh nghiệp đã đưa ra một thực tế là có sinh viên tốt nghiệp đại học ngoại ngữ chuyên ngành tiếng Anh hệ 4 năm nhưng khi đi làm thực tế lại không sử dụng ngoại ngữ rành rọt, không giao dịch được với người nước ngoài. Mặt khác, chương trình đào tạo tại các cơ sở giáo dục còn quá nặng về lý thuyết mà bỏ qua các kỹ năng nghề cơ bản.
Thực tế, có sinh viên học chuyên ngành du lịch 4 năm nhưng đi làm lại không xây dựng được một chương trình du lịch, tính giá tour... Những hạn chế trong công tác đào tạo nguồn nhân lực hoạt động trong lĩnh vực du lịch của các cơ sở đào tạo hiện nay như chương trình đào tạo còn lạc hậu, xa thực tế, thiếu thống nhất giữa các trường, chưa chú trọng đến việc rèn luyện các kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên, nhất là kỹ năng ngoại ngữ, giao tiếp,ứng xử với môi trường xã hội. Giảng viên thiếu cọ xát với môi trường thực tế... Bên cạnh đó, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch vì nhiều lý do đến nay vẫn chưa có những động thái chủ động hợp tác.
Nhà trường và doanh nghiệp cùng liên kết
Theo quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Quảng Nam đến năm 2020, dự báo ngành du lịch Quảng Nam cần một lực lượng lao động trực tiếp và gián tiếp rất lớn. Cụ thể, nhu cầu trong năm 2010 là 28.400 người. Đến năm 2020 là 157.460 người. Chính vì thế, làm thế nào để phát triển số lượng và chất lượng nguồn nhân lực du lịch trong thời gian tới là điều mà ngành du lịch và giáo dục Quảng Nam cũng rất quan tâm.
Một trong những giải pháp nhằm khắc phục sự bất cập, hạn chế trong đào tạo nguồn nhân lực du lịch hiện nay chính là sự liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong đào tạo để đào tạo những gì xã hội, doanh nghiệp cần. Doanh nghiệp có thể chọn nhà trường như môi trường huấn luyện hiệu quả để đào tạo nhân viên tương lai cho công ty, hạn chế việc đào tạo lại, tốn kém kinh phí và thời gian. Giáo viên dạy du lịch nên dành thời gian thực tập tại doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh sự phối hợp với các doanh nghiệp để tạo cơ hội cho sinh viên thực tập tham gia đầy đủ các công việc tại các cơ sở kinh doanh du lịch. Để tăng cường trách nhiệm của cơ sở đào tạo và doanh nghiệp đối với việc thực tập của học sinh nên có các cam kết của hai bên bằng văn bản.
Bà Lê Thị Xuyến - Phó chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Du lịch Quảng Nam nhấn mạnh: Cần phải tạo được sự hợp tác giữa nhà trường (nhà sản xuất) - các cơ quan truyền thông báo chí (cầu nối) - học sinh sinh viên (sản phẩm) - nhà doanh nghiệp (người tiêu thụ sản phẩm). Có như thế mới dần giải quyết vấn đề chất lượng đầu ra của nhân lực ngành du lịch.
Đại diện của HoiAn Travel thì kiến nghị đến các cơ sở đào tạo nguồn nhân lực du lịch nên đào tạo những gì doanh nghiệp cần. Nên liên kết chặt chẽ với các cơ sở du lịch và dành nhiều thời gian cho sinh viên tiếp xúc làm việc thực tế tại doanh nghiệp. Nếu vẫn tiếp tục “thả cửa” cho đầu ra với chất lượng tay nghề kém thì mãi mãi du lịch địa phương không “cất cánh” được.
Các cơ quan quản lý ngành cần có chính sách thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước mở các trường đào tạo gắn với thực hành như mô hình “nhà trường - khách sạn, nhà trường - nhà hàng” đạt tiêu chuẩn quốc tế. Cạnh đó, cần khuyến khích các trường đẩy mạnh đào tạo nghiệp vụ du lịch, phối hợp với doanh nghiệp du lịch đào tạo đội ngũ lao động tại chỗ, tạo công ăn việc làm cho người dân tại các dự án du lịch. Bên cạnh đào tạo đội ngũ lao động lành nghề cũng nên quan tâm đến đào tạo nguồn nhân lực quản trị cao cấp để có thể đáp ứng tiêu chuẩn, nhu cầu vào các vị trí chủ chốt ở các dự án du lịch lớn đã và đang được triển khai ở Quảng Nam hiện nay.
Ngành Du lịch Quảng Nam đang rất cần nguồn nhân lực chất lượng cao, lành nghề (trong ảnh: Hướng dẫn viên du lịch tại Mỹ Sơn)
Thế nhưng, trên thực tế, nguồn nhân lực du lịch ở Quảng Nam, nhất là nhân lực chất lượng cao vừa thiếu, vừa yếu. Chính vì thế, vấn đề liên kết đào tạo nhân lực du lịch giữa nhà trường và doanh nghiệp hiện đang được tỉnh Quảng Nam đầu tư, quan tâm.Khan hiếm nhân lực du lịch chất lượng cao
Tại hội thảo về nhu cầu nguồn nhân lực du lịch hiện nay của Quảng Nam do Đại học Quảng Nam tổ chức mới đây, nhiều doanh nghiệp lẫn các nhà quản lý giáo dục đều cùng chung nhận định là số lượng và chất lượng nguồn nhân lực du lịch ở Quảng Nam hiện nay còn nhiều bất cập, hạn chế và đang thiếu hụt trầm trọng, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao.
Trong khi đó, sinh viên chuyên ngành du lịch được đào tạo từ các trường chưa đáp ứng được nhu cầu của nhà tuyển dụng. Phần lớn sinh viên ra trường thiếu các kỹ năng cần thiết để phục vụ trong ngành du lịch như trình độ ngoại ngữ, khả năng giao tiếp, kinh nghiệm thực tế, không có khả năng chuyên sâu một lĩnh vực cụ thể.
Hạn chế về ngoại ngữ hiện là rào cản lớn của nhân lực du lịch. Nhiều doanh nghiệp đã đưa ra một thực tế là có sinh viên tốt nghiệp đại học ngoại ngữ chuyên ngành tiếng Anh hệ 4 năm nhưng khi đi làm thực tế lại không sử dụng ngoại ngữ rành rọt, không giao dịch được với người nước ngoài. Mặt khác, chương trình đào tạo tại các cơ sở giáo dục còn quá nặng về lý thuyết mà bỏ qua các kỹ năng nghề cơ bản.
Thực tế, có sinh viên học chuyên ngành du lịch 4 năm nhưng đi làm lại không xây dựng được một chương trình du lịch, tính giá tour... Những hạn chế trong công tác đào tạo nguồn nhân lực hoạt động trong lĩnh vực du lịch của các cơ sở đào tạo hiện nay như chương trình đào tạo còn lạc hậu, xa thực tế, thiếu thống nhất giữa các trường, chưa chú trọng đến việc rèn luyện các kỹ năng nghề nghiệp cho sinh viên, nhất là kỹ năng ngoại ngữ, giao tiếp,ứng xử với môi trường xã hội. Giảng viên thiếu cọ xát với môi trường thực tế... Bên cạnh đó, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch vì nhiều lý do đến nay vẫn chưa có những động thái chủ động hợp tác.
Nhà trường và doanh nghiệp cùng liên kết
Theo quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Quảng Nam đến năm 2020, dự báo ngành du lịch Quảng Nam cần một lực lượng lao động trực tiếp và gián tiếp rất lớn. Cụ thể, nhu cầu trong năm 2010 là 28.400 người. Đến năm 2020 là 157.460 người. Chính vì thế, làm thế nào để phát triển số lượng và chất lượng nguồn nhân lực du lịch trong thời gian tới là điều mà ngành du lịch và giáo dục Quảng Nam cũng rất quan tâm.
Một trong những giải pháp nhằm khắc phục sự bất cập, hạn chế trong đào tạo nguồn nhân lực du lịch hiện nay chính là sự liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp trong đào tạo để đào tạo những gì xã hội, doanh nghiệp cần. Doanh nghiệp có thể chọn nhà trường như môi trường huấn luyện hiệu quả để đào tạo nhân viên tương lai cho công ty, hạn chế việc đào tạo lại, tốn kém kinh phí và thời gian. Giáo viên dạy du lịch nên dành thời gian thực tập tại doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh sự phối hợp với các doanh nghiệp để tạo cơ hội cho sinh viên thực tập tham gia đầy đủ các công việc tại các cơ sở kinh doanh du lịch. Để tăng cường trách nhiệm của cơ sở đào tạo và doanh nghiệp đối với việc thực tập của học sinh nên có các cam kết của hai bên bằng văn bản.
Bà Lê Thị Xuyến - Phó chủ tịch thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Du lịch Quảng Nam nhấn mạnh: Cần phải tạo được sự hợp tác giữa nhà trường (nhà sản xuất) - các cơ quan truyền thông báo chí (cầu nối) - học sinh sinh viên (sản phẩm) - nhà doanh nghiệp (người tiêu thụ sản phẩm). Có như thế mới dần giải quyết vấn đề chất lượng đầu ra của nhân lực ngành du lịch.
Đại diện của HoiAn Travel thì kiến nghị đến các cơ sở đào tạo nguồn nhân lực du lịch nên đào tạo những gì doanh nghiệp cần. Nên liên kết chặt chẽ với các cơ sở du lịch và dành nhiều thời gian cho sinh viên tiếp xúc làm việc thực tế tại doanh nghiệp. Nếu vẫn tiếp tục “thả cửa” cho đầu ra với chất lượng tay nghề kém thì mãi mãi du lịch địa phương không “cất cánh” được.
Các cơ quan quản lý ngành cần có chính sách thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước mở các trường đào tạo gắn với thực hành như mô hình “nhà trường - khách sạn, nhà trường - nhà hàng” đạt tiêu chuẩn quốc tế. Cạnh đó, cần khuyến khích các trường đẩy mạnh đào tạo nghiệp vụ du lịch, phối hợp với doanh nghiệp du lịch đào tạo đội ngũ lao động tại chỗ, tạo công ăn việc làm cho người dân tại các dự án du lịch. Bên cạnh đào tạo đội ngũ lao động lành nghề cũng nên quan tâm đến đào tạo nguồn nhân lực quản trị cao cấp để có thể đáp ứng tiêu chuẩn, nhu cầu vào các vị trí chủ chốt ở các dự án du lịch lớn đã và đang được triển khai ở Quảng Nam hiện nay.
KHÁNH CHI
