Camnangdulich - Hà Nội – trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá xã hội của cả nước, là sự lựa chọn hàng đầu của du khách quốc tế khi muốn tìm hiểu về đất nước – con người Việt Nam. Bên cạnh vẻ đẹp tao nhã của mảnh đất ngàn năm, du lịch Hà Nội cũng còn tồn tại những vấn đề không nhỏ, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của ngành công nghiệp “không khói” thủ đô.

Tour tuyến quá cũ, cạnh tranh không lành mạnh
Lang thang qua các website du lịch, không quá khó để du khách tìm được cho mình một tour du lịch nội thành Hà Nội nhưng quanh đi quẩn lại vẫn là những điểm du lịch truyền thống như Lăng Bác, Chùa một cột, hồ Tây, Văn Miếu, ngồi xích lô hoặc xe điện vòng quanh khu vực hồ Gươm và phố cổ, xem múa rối…. Với tất cả những điểm đến đó, dường như du khách chỉ cần một ngày là đã biết hết… Hà Nội(?!)
Tour tuyến và điểm du lịch thì quá cũ và cũng không đa dạng, nhưng số lượng công ty lữ hành lớn nhỏ thì tăng rất nhanh trong những năm qua, tạo nên sự cạnh tranh khốc liệt. Cùng bán những tour rất giống nhau, lại cùng nhắm tới những phân khúc thị trường khách chung nên hầu hết các công ty du lịch không có sự khác biệt về sản phẩm và cách thức chào hàng, nhưng lại có sự chênh lệch khá lớn về giá cả. Anh Nguyễn Chí Tuấn, điều hành viên công ty du lịch Việt Dương cho biết: “Với mặt bằng nhân lực khá tương đồng, chất lượng dịch vụ phụ thuộc hoàn toàn vào giá tour. Với người trong nghề, chỉ cần dựa vào hành trình và giá tour là có thể đánh giá chất lượng của tour đó”. Chị Lê Thanh Loan, nhân viên kinh doanh công ty du lịch Sắc Việt bức xúc: “Chẳng có giá sàn nào cho tour ở Hà Nội đâu! Chúng tôi vừa xây dựng một sản phẩm, tính giá và chào bán thì ngay ngày hôm sau, công ty cạnh tranh đã bán một tour tương đương với giá rẻ hơn nhiều. Với giá như vậy, chất lượng tour chắc chắn không thể đảm bảo và người chịu thiệt không chỉ là khách hàng, mà còn là hình ảnh của du lịch Hà Nội nói chung”.
Cứ khách du lịch là bị chặt chém?
Nạn chặt chém du khách tưởng chỉ xuất hiện ở những địa phương mà du lịch mới phát triển theo mùa vụ hoặc trình độ dân trí còn thấp, nhưng thật buồn là vấn nạn đó lại diễn ra ngay trên đất thủ đô nổi tiếng bởi sự thanh lịch, chân thành.
 Chị Vân Anh, phiên dịch kiêm hướng dẫn viên cho nhiều đoàn khách quốc tế của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết, nếu không đi cùng người Việt Nam, khách nước ngoài phải thường xuyên trả giá cắt cổ cho dịch vụ mà họ sử dụng. “Một cuốc taxi từ triển lãm Vân Hồ đến chợ Hôm lẽ ra chỉ khoảng 30.000 đồng nhưng tài xế cho xe chạy lòng vòng khắp nơi rồi lấy vài trăm ngàn đồng là bình thường” – Chị Vân Anh nói.
Gần đây nhất, không phải là khách du lịch thuần túy mà vẫn bị “chém như thường” là hai quan khách Singapore tham dự Hội Nghị Interpol quốc tế ở Hà Nội. Sau khi đi taxi với giá cắt cổ 6 triệu đồng cho hơn 10km, 2 vị khách Singapore này khi xuống xe để quên điện thoại Iphone 4 cũng bị lái xe “ỉm” đi. Có thể những quý khách này vẫn sẽ quay lại đây vì nhiều lý do, nhưng hình ảnh của Hà Nội trong mắt họ sẽ chỉ còn những ấn tượng xấu.
Một du khách Canada, anh David Twombly chia sẻ: “Tôi rất thích vẻ đẹp cổ kính trộn lẫn nét kiến trúc phương Tây hiện đại của Hà Nội. Nhưng quả thật, tôi rất sợ đi bộ ngắm cảnh vì trẻ em ăn xin và những người bán hàng rong ở Việt Nam. Họ có thể đi theo tôi một vòng Hồ Gươm, ấn vào tay tôi tập bưu thiếp hoặc quàng quang gánh lên vai tôi chụp ảnh. Nếu tôi không mua hàng thì phải trả tiền cho họ, khoản tiền nhỏ thôi nhưng làm tôi rất bực mình”.
Mê cung Hà Nội
Bà Park Eunso, giảng viên tiếng Đức tại ĐH Kyung Hee kể lại câu chuyện bị lạc ở khu vực Hồ Hoàn Kiếm cách đây không lâu. Sau khi đi bộ 2 tiếng đồng hồ trong khu vực phố cổ, bà tìm được quầy thông tin của Sở VHTT&DL Hà Nội. Mừng quá, bà vào hỏi nhưng nhân viên không biết tiếng Anh, nói gì tới tiếng Hàn và tiếng Đức. Cuối cùng, bà đành gọi điện cho Đại sứ quán Hàn Quốc tại Hà Nội để xin tư vấn cách trở về khách sạn.
Có thể nhận thấy, du lịch Hà Nội hiện nay đang thiếu trầm trọng công tác hỗ trợ thông tin cho khách du lịch. Dường như ngành Du lịch Thủ đô tập trung khá nhiều nguồn lực cho việc xúc tiến, quảng bá thương hiệu điểm đến ở những thị trường xa xôi, nhưng lại bỏ qua việc hỗ trợ thông tin cho chính những khách du lịch đã đến và đang tham quan Hà Nội. Dường như chức năng chính của những quầy thông tin ở một số điểm du lịch, sân bay không phải tư vấn trực tiếp cho du khách mà là để phát tờ gấp và…bán đồ lưu niệm! Gần đây, du lịch Hà Nội lại đầu tư một số màn hình cảm ứng để cung cấp thông tin du lịch trực tuyến cho khách du lịch vãng lai. Nhưng theo khảo sát của chúng tôi, phần lớn những màn hình này hoặc đặt ở vị trí không phù hợp, hoặc không màn hình hiển thị không chính xác, thậm chí là đã hoàn toàn ngừng hoạt động (màn hình đặt trước khách sạn Movenpick Lý Thường Kiệt, ngày 5/12/2011).
Cải thiện hình ảnh du lịch thủ đô
Những năm gần đây, Hà Nội cùng như các bộ, ngành liên quan đã có những nỗ lực đáng ghi nhận trong việc quảng bá hình ảnh du lịch thủ đô. Về lợi ích mà những hoạt động này mang lại cho người dân địa phương là không phải bàn cãi, khách du lịch tìm tới sẽ kích thích ngành dịch vụ của địa phương đó phát triển, góp phần tạo việc làm cho người dân, giải quyết nhiều vấn đề kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, những chính sách, phương án sẽ chẳng bao giờ mang lại hiệu quả nếu như người dân và doanh nghiệp du lịch không có ý thức, không có đạo đức kinh doanh hoặc chính quyền không có những chế tài xử lý kiên quyết, mạnh mẽ.
Được biết UBND thành phố đã chỉ đạo các sở, ngành tăng cường biện pháp bảo đảm an toàn cho du khách đến thành phố. Mới đây, Công an thành phố cũng đã có văn bản đề nghị Sở Tư pháp, Sở Ngoại vụ và Sở Văn hoá – Thể thao và Du lịch thông qua các lãnh sự quán, các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực du lịch khuyến cáo du khách nâng cao ý thức cảnh giác, phòng ngừa với các loại tội phạm xâm phạm tài sản. Đồng thời, Công an thành phố sẽ thành lập một đội đặc nhiệm bảo vệ an toàn cho du khách và xây dựng những phương án để chống tình trạng bắt chẹt khách, loại bỏ hàng rong, ăn xin…. “Một đường dây nóng để du khách trong và ngoài nước phản ánh cũng sẽ được lập” – ông Nguyễn Hữu Việt, Phòng Quản lý lữ hành – Sở Văn hoá – Thể thao và Du lịch TP. Hà Nội cho biết. Đây là những nỗ lực đáng quý của chính quyền nhằm cải thiện hình ảnh của ngành du lịch Thủ đô.