Theo thống kê, số người mắc tiêu chảy du lịch là 10-15%, đặc biệt thường gặp tỷ lệ cao ở các nước đang phát triển, có thể tới 20-60%.
Tiêu chảy du lịch (TCDL) là một hội chứng mà số lần đại tiện tăng lên trên 2 lần, với các triệu chứng co cứng cơ bụng, đau bụng, buồn nôn, nôn, trướng bụng, mót rặn, đi ngoài ra nhiều nước, có thể sốt. TCDL xuất hiện đột ngột, nói chung đa số người tự khỏi nhưng cũng có một số ít người kéo dài một tuần, có người kéo dài hàng tháng, số ít kéo dài tới vài tháng.
Nguyên nhân TCDL do vi khuẩn tới 70%. Loại sinh độc tố, eschevichia coli, shigella, campy — lobacter jejuni, salmonella; virut là rotavirus, norwalk virus; ký sinh trùng thì chủ yếu là giardia, lambilia và entamoeba histolyca. Tuy nhiên cũng có tới 30% không rõ nguyên nhân.
Vậy phải làm gì? Điều quan trọng là người đi du lịch phải nhanh chóng rút ngắn thời gian bị bệnh xuống còn vài giờ.
Loperamid, nếu đi ngoài không có máu và sốt thì đây là thuốc hiệu nghiệm. Thuốc là dẫn chất pyridin có tác dụng cầm tiêu chảy, giống như diphenoxylat nhưng không kích thích thần kinh trung ương, dùng trong trường hợp tiêu chảy cấp không do nhiễm khuẩn. Thuốc còn dùng trong trường hợp tiêu chảy mạn như bệnh đại tràng chức năng, viêm đại tràng.
Dùng thuốc không quá hai ngày liền. Dùng thuốc cần kết hợp với uống oresol thì rất tốt.
Nếu uống thuốc mà vẫn còn đi lỏng đến lần thứ ba hoặc sau hai ngày không cầm thì dùng một trong những thuốc sau đây:
Nifuroxazid là dẫn chất nitrofuran, hóa chất diệt khuẩn đường ruột E.coli và cầu khuẩn, lỵ trực khuẩn, viêm đại tràng cấp và mạn. Thuốc không được dùng quá 7 ngày. Cần dùng kết hợp với uống oresol.
Thuốc không dùng cho người mang thai, trẻ sơ sinh và trẻ sinh thiếu tháng.
Nguyên nhân TCDL do vi khuẩn tới 70%. Loại sinh độc tố, eschevichia coli, shigella, campy — lobacter jejuni, salmonella; virut là rotavirus, norwalk virus; ký sinh trùng thì chủ yếu là giardia, lambilia và entamoeba histolyca. Tuy nhiên cũng có tới 30% không rõ nguyên nhân.
Vậy phải làm gì? Điều quan trọng là người đi du lịch phải nhanh chóng rút ngắn thời gian bị bệnh xuống còn vài giờ.
Loperamid, nếu đi ngoài không có máu và sốt thì đây là thuốc hiệu nghiệm. Thuốc là dẫn chất pyridin có tác dụng cầm tiêu chảy, giống như diphenoxylat nhưng không kích thích thần kinh trung ương, dùng trong trường hợp tiêu chảy cấp không do nhiễm khuẩn. Thuốc còn dùng trong trường hợp tiêu chảy mạn như bệnh đại tràng chức năng, viêm đại tràng.
Dùng thuốc không quá hai ngày liền. Dùng thuốc cần kết hợp với uống oresol thì rất tốt.
Nếu uống thuốc mà vẫn còn đi lỏng đến lần thứ ba hoặc sau hai ngày không cầm thì dùng một trong những thuốc sau đây:
Nifuroxazid là dẫn chất nitrofuran, hóa chất diệt khuẩn đường ruột E.coli và cầu khuẩn, lỵ trực khuẩn, viêm đại tràng cấp và mạn. Thuốc không được dùng quá 7 ngày. Cần dùng kết hợp với uống oresol.
Thuốc không dùng cho người mang thai, trẻ sơ sinh và trẻ sinh thiếu tháng.
Ciprofloxacin hoặc norfloxacin (fluoroquinolon) là những dẫn chất 4-quinolon, kháng sinh có tác dụng diệt khuẩn do ức chế ARN gyrase của vi khuẩn đã nhờn với các kháng sinh thông thường khác. Liều dùng duy nhất hai viên 500mg hoặc 400mg. Hầu hết các trường hợp tiêu chảy sẽ được chữa khỏi với liệu trình này.
Ngoài ra có thể dùng doxycyclin hoặc Co-trimoxazol.
Một điều cần lưu ý với tiêu chảy trẻ em, không được dùng kháng sinh mà chỉ cần dùng oresol nếu cần dùng thêm smecta là đủ. Trong trường hợp không cầm được, cần có sự thăm khám của thầy thuốc và chỉ định kháng sinh nếu cần thiết.
Oresol, thuốc chống mất nước và điện giải rất cần thiết trong mọi trường hợp tiêu chảy.
Trên đây là những thuốc có thể giải quyết các trường hợp tiêu chảy trong phạm vi một ngày. Những trường hợp khác như tiêu chảy do nhiễm salmonella (gây bệnh thương hàn), entamoeba histolyca (gây bệnh lỵ)... thì phải có sự thăm khám và dùng các thuốc đặc hiệu.
Đi du lịch tức là đến một môi trường mới lạ, điều quan trọng là an toàn vệ sinh thực phẩm, nước uống. Việc phòng bệnh thì điều cốt yếu là ăn chín, uống sôi, rửa tay trước khi ăn. Không nên ăn các món buffet nguội, những món ăn lạ đặc sản không rõ nguồn gốc chế biến. Không ăn salad (rau sống các loại), không ăn sữa tươi, bơ sữa (vì tiêu chảy gây mất lactase tạm thời). Ngoài nước sôi để nguội, nếu nước đóng chai, phải tự mở nắp hoặc mở nắp trước mắt mình và đặc biệt không dùng nước đá kể cả để pha vào rượu, bia.
Đi du lịch không phải chỗ nào cũng có sự chăm sóc y tế. Tốt nhất trong hành lý cá nhân nên có một hộp thuốc dự phòng, mà một trong những thuốc đó là thuốc trị tiêu chảy
Ngoài ra có thể dùng doxycyclin hoặc Co-trimoxazol.
Một điều cần lưu ý với tiêu chảy trẻ em, không được dùng kháng sinh mà chỉ cần dùng oresol nếu cần dùng thêm smecta là đủ. Trong trường hợp không cầm được, cần có sự thăm khám của thầy thuốc và chỉ định kháng sinh nếu cần thiết.
Oresol, thuốc chống mất nước và điện giải rất cần thiết trong mọi trường hợp tiêu chảy.
Trên đây là những thuốc có thể giải quyết các trường hợp tiêu chảy trong phạm vi một ngày. Những trường hợp khác như tiêu chảy do nhiễm salmonella (gây bệnh thương hàn), entamoeba histolyca (gây bệnh lỵ)... thì phải có sự thăm khám và dùng các thuốc đặc hiệu.
Đi du lịch tức là đến một môi trường mới lạ, điều quan trọng là an toàn vệ sinh thực phẩm, nước uống. Việc phòng bệnh thì điều cốt yếu là ăn chín, uống sôi, rửa tay trước khi ăn. Không nên ăn các món buffet nguội, những món ăn lạ đặc sản không rõ nguồn gốc chế biến. Không ăn salad (rau sống các loại), không ăn sữa tươi, bơ sữa (vì tiêu chảy gây mất lactase tạm thời). Ngoài nước sôi để nguội, nếu nước đóng chai, phải tự mở nắp hoặc mở nắp trước mắt mình và đặc biệt không dùng nước đá kể cả để pha vào rượu, bia.
Đi du lịch không phải chỗ nào cũng có sự chăm sóc y tế. Tốt nhất trong hành lý cá nhân nên có một hộp thuốc dự phòng, mà một trong những thuốc đó là thuốc trị tiêu chảy
| < Lùi | Tiếp theo > |
|---|
