Camnangdulich – Trong cái rét như cắt da cắt thịt, khi dạo phố, người Hà Nội đều khoác lên mình những bộ quần áo đại hàn và bịt kín từ đầu đến chân để tránh rét. Trong khi đó, vườn đào Nhật Tân, nằm ở khu vực 27ha bãi ven sông Hồng, những nụ và bông hoa đào nở hồng rực rỡ như đang sưởi ấm cho những gốc đào thế cổ thụ, xù xì. Đi giữa vườn đào rực hồng cánh hoa, chúng tôi thực sự quên đi cái lạnh thấu xương.
Những ngày này, tại khu vườn đào 27ha Nhật Tân (Tây Hồ, Hà Nội) đã có nhiều người đến xem và chọn đào. Trong đó, loại đào thế được nhiều đơn vị, doanh nghiệp chọn mua nhiều nhất dịp để khoe sắc trước Tết.
Ông Nguyễn Văn Sơn, chủ vườn đào Nhật Tân cho biết: “Trước Tết khoảng 20 ngày, các doanh nghiệp bắt đầu chọn cây đào thế đặt trước đại sảnh để trang trí trước Tết, chứ chính Tết và sau Tết mọi người về quê, còn ai xem. Chục ngày trước Tết, chơi đào thế là các gia đình khá giả”.
Đào ở Nhật Tân chia làm nhiều loại, loại đào phổ thông để bán dịp Tết trang trí gia đình gọi là đào thông, đào long (được uốn hình con rồng), đào cành (đào tròn). “Còn chục năm trở lại đây xuất hiện chơi đào thế với gốc là cây đào cổ thụ, đào rừng được chuyển từ miền núi về và được ghép mắt là giống đào Nhật Tân. Do chơi đào thế giá đắt nên chủ yếu chơi đào là doanh nghiệp và các “đại gia”. Còn sành điệu và am tường về hoa đào thì chơi đào thất thốn (cây nhỏ, ít hoa nhưng nhiều cánh)”, ông Sơn cho biết.
Khu vườn đào 27 ha được người dân gọi là vùng bãi ven sông Hồng được quy hoạch là vùng bảo tồn đào Nhật Tân. Tại đây, các hộ thuê bãi để hình thành vườn đào với hàng trăm hộ tham gia tận dụng từng mét vuông đất để trồng. Tuy nhiên trồng đào thế chỉ có khoảng 50 hộ, bởi phải có vốn, kỹ thuật. Anh Sơn cho biết thêm: “Trước đây, người dân chủ yếu chơi đào cành. Nhưng nay, khi kinh tế phát triển, một số người thích chơi cả cây đào cảnh với gốc cây to, cổ kính nhưng cành đào nhỏ vừa tầm, nhiều hoa. Mà ở khu Nhật Tân này, giờ đô thị hoá lấy đâu gốc đào cổ nên gốc đào chủ yếu là đào rừng, sau đó được ghép mắt là giống đào Nhật Tân. Loại đào thế này được khách hàng mua nhiều do thế cây lạ, gốc to trông cổ kính và mang hoa sắc hoa đào Nhật Tân với cánh dày, to, sắc màu đậm hơn sắc hoa vùng khác. Theo quan niệm của nhiều người, cành đào như vậy sẽ mang nhiều nhiều “lộc”, sang trọng. Chính vì vậy khoảng 6-7 năm trở lại đây, chơi đào thế mới phát triển. Lúc đó với gốc đào trông xù xì cổ kính với những cánh hoa đào gốc Nhật Tân sẽ cho cây đào thế đẹp mắt, tuỳ từng dáng và chia cành sẽ có tên mỹ miều như ngũ phúc (có 5 thân to); tam đa Phúc Lộc Thọ (3 thân); tiểu muội, huynh đệ với những cây đào có 2 thân…”
Chơi đào thế dạng này khá đắt, lại mất công chăm sóc nên phần lớn người chơi đều thuê chơi dịp Tết. Giá thuê đào thuế không dưới 4 triệu đồng/cây. Có những cây gốc đào to, hoa đẹp giá khoảng vài chục triệu đồng. Trên thị trường, gốc đào rừng mua “đổ đồng” khoảng 1 triệu/gốc, gốc nào đẹp giá lên đến 2 triệu đồng. Sau đó, các chủ vườn sẽ trồng trong vườn với chế độ chăm sóc đặc biệt về tưới nước, phun thuốc kích thích. Riêng những vết cắt ngang thân sẽ được phủ nylông để giữ độ ẩm. Khi nào nhựa sùi lên phủ kín vết cắt cũng là lúc có thể cấy mắt giống đào Nhật Tân. Sau đó thường xuyên chăm sóc đúng kỹ thuật thì 1 năm sau có thể có cành và nở hoa như ý. Thông thường từ tháng 1- tháng tháng 8 có 4 lần sục rễ. Đến tầm tháng 8 khoanh gốc đào, cành đào. “Kỹ thuật khoanh sẽ quyết định thành công của việc ra hoa. Nếu khoanh sâu quá thì đào sẽ chết, còn khoanh nhẹ thì đào không ra hoa. Đó chính là bí kíp và là cái duyên của người trồng đào”, anh Sơn cho biết. Nếu không ra hoa thì phải “nâng đào” bởi nguyên tắc là cằn mới ra “mắt đào” được. Với những cây đào thế, do gốc bốc lên bốc xuống nên chỉ khai thác khoảng 4-5 năm thải hồi vì gốc đó thoái hoá, trồng tiếp cây trông xấu và hoa không đẹp.
Trồng đào phụ thuộc đến 70% vào thời thời tiết, nếu giá rét căm căm đến rằm thì đào sẽ nở đúng dịp Tết, hoa đẹp. Tuy nhiên, với đào thế, sau Tết dương đã có đơn vị, doanh nghiệp đến chọn đào và mang đi trang trí để đón không khí Tết truyền thống cận kề. “Những cây nào được yêu cầu “đánh đi trưng diện” sớm sẽ được tưới nước nhiều hơn. Nói chung mỗi làng một nghề và đều có những bí kíp riêng, khu quy hoạch đào 27 ha là nơi duy nhất Nhật Tân trồng đào và chỉ nơi này mới cho đào đặc trưng như cánh hoa to, đậm sắc nên có người từ các tỉnh đến đây làm việc và học kỹ thuật nhưng khi về quê không áp dụng được. Đó chính là nét riêng của đào Nhật Tân mà cứ dịp Tết đến xuân về, nhiều người vẫn đến đây chọn đào ưng ý để mong một cái Tết vui vẻ, nhiều “lộc” cho năm mới./.